HEVC – co to jest?

Masz w telewizorze tajemnicze H.265 i zastanawiasz się, co to w ogóle znaczy? Chcesz wiedzieć, czy Twój telewizor lub telefon poradzi sobie z filmami w HEVC i telewizją DVB-T2? Z tego artykułu dowiesz się, co to jest HEVC, jak działa, gdzie się z nim spotkasz i co zrobić, jeśli Twój sprzęt go nie obsługuje.

Co to jest HEVC?

HEVC to skrót od High Efficiency Video Coding. W praktyce oznacza to standard kompresji wideo, który pozwala mocno zmniejszyć rozmiar plików filmowych przy zachowaniu bardzo dobrej jakości obrazu. W dokumentacji technicznej znajdziesz go często jako H.265, czyli następcę dobrze znanego H.264 (AVC).

Warto podkreślić, że HEVC nie jest formatem pliku, takim jak .MP4, .AVI czy .MKV. To sposób, w jaki obraz wideo jest „upychany” do środka tego pliku. Plik MP4 może więc zawierać materiał zakodowany w H.264 albo H.265, a nazwa rozszerzenia nie mówi jeszcze, jaką metodę kompresji zastosowano.

Jak działa kompresja HEVC?

Standard HEVC wykorzystuje rozbudowane algorytmy analizy obrazu. Dzieli klatkę na bloki, porównuje je między sobą, przewiduje ruch, a następnie zapisuje tylko te fragmenty, które rzeczywiście się zmieniają. Dzięki temu ta sama scena zajmuje mniej megabajtów, a jakość może pozostać bardzo zbliżona.

W porównaniu z H.264 różnice są wyraźne. W wielu testach pokazano, że HEVC przy tym samym poziomie jakości potrafi zmniejszyć bitrate nawet o około 50%. Można więc przesłać ten sam film przy dwa razy mniejszym zużyciu transferu albo zwiększyć jakość obrazu bez poszerzania strumienia danych.

HEVC a jakość 4K i 8K

Rozdzielczości 4K i 8K generują gigantyczną ilość informacji. Bez wydajnej kompresji byłyby praktycznie nie do przesłania przez internet domowy czy nadawanie naziemne. HEVC został stworzony właśnie z myślą o takich treściach, dlatego wspiera nie tylko 4K, ale także 8K i materiały HDR o dużej rozpiętości tonalnej.

Dzięki temu operatorzy mogą oferować kanały 4K, a serwisy VOD udostępniać filmy o bardzo wysokiej szczegółowości obrazu, nie wymagając od widzów łącza o nieosiągalnej przepustowości. To dlatego flagowe seriale i filmy na Netflix czy Amazon Prime Video są często kodowane właśnie w HEVC.

HEVC to standard, który pozwala oglądać filmy w jakości 4K przy niższym zużyciu transferu danych niż starszy H.264.

HEVC a DVB-T2 – jak działa telewizja naziemna?

Cyfrowa telewizja naziemna w Polsce przeszła ważną zmianę w 2022 roku. Stare DVB-T z kodowaniem MPEG-4 zostało zastąpione przez DVB-T2/HEVC. Od tego momentu sygnał telewizji naziemnej nadawany jest w nowym standardzie, a stare odbiorniki bez obsługi HEVC przestały poprawnie dekodować obraz.

Zmiana nie była tylko formalna. Zastosowanie HEVC pozwoliło zwiększyć liczbę kanałów w multipleksach i podnieść rozdzielczość. Obecnie większość programów naziemnych jest dostępna w HD, a technicznie możliwe jest nadawanie także kanałów 4K, jeśli nadawca się na to zdecyduje.

Jakie korzyści daje HEVC w telewizji naziemnej?

Dla widza przejście na DVB-T2/HEVC oznacza szereg konkretnych plusów. Najważniejsze z nich to:

• wysoka jakość obrazu w kanałach HD,
• możliwość emisji kanałów 4K w ramach jednego multipleksu,
• większa liczba dostępnych stacji telewizyjnych,
• lepsze wykorzystanie pasma częstotliwości.

W polskiej telewizji naziemnej możesz bezpłatnie oglądać kilkadziesiąt kanałów, w tym m.in. TVP1, TVP2, Polsat, TVN, TV4, TV Puls, TVP Sport czy TTV. Do odbioru potrzebujesz jedynie anteny i urządzenia z tunerem DVB-T2/HEVC.

Co z dekoderami DVB-T2?

Nie każda przystawka DVB-T2 automatycznie obsługuje HEVC, choć obecnie większość modeli na rynku ma już taki tuner. W przypadku starszych dekoderów warto sprawdzić opis na pudełku lub w instrukcji. Szukaj oznaczeń „DVB-T2/HEVC” albo „H.265”.

Jeśli dekoder ma obsługę HEVC, wystarczy zwykle uruchomić ponowne skanowanie kanałów. W menu urządzenia należy odszukać funkcje związane z wyszukiwaniem – najczęściej są to opcje „Automatyczne wyszukiwanie”, „Skanowanie automatyczne” lub „Skanowanie kanałów naziemnych”. Po przeprowadzeniu procedury dekoder pobierze aktualną listę programów DVB-T2.

Jak sprawdzić, czy Twój telewizor obsługuje HEVC?

Nie jesteś pewien, czy Twój telewizor poradzi sobie z DVB-T2/HEVC? Obecnie w Polsce obowiązuje wymóg, że wszystkie telewizory wprowadzane do sprzedaży od 2020 roku muszą obsługiwać HEVC. W praktyce większość modeli znanych marek sprzedawanych już od około 2018 roku ma wbudowany tuner DVB-T2/HEVC.

Starsze urządzenia mogą jednak tego standardu nie mieć. Wtedy przy zmianie nadawania widz traci część kanałów lub nie ma obrazu, mimo że dźwięk jeszcze się pojawia. To wyraźny sygnał, że brakuje obsługi H.265.

Gdzie szukać informacji o HEVC w swoim TV?

Najpewniejsze sposoby weryfikacji kompatybilności to kilka prostych kroków. Warto wykonać je po kolei, aby mieć pełen obraz sytuacji:

1. Sprawdzenie instrukcji obsługi lub karty produktu – w sekcji „Tuner” lub „Standardy wideo” powinno widnieć oznaczenie DVB-T2/HEVC lub H.265.
2. Wejście na stronę producenta – wyszukaj dokładny model telewizora i przejrzyj specyfikację techniczną.
3. Sprawdzenie w menu telewizora – niektóre urządzenia wyświetlają informację o formacie sygnału przy zmianie kanału.
4. Test odbioru – jeżeli mieszkasz w zasięgu DVB-T2, a Twój telewizor nie znajduje nowych kanałów, może nie obsługiwać HEVC.

Dodatkowo można skorzystać z informacji na etykiecie energetycznej czy naklejkach na obudowie. Nierzadko pojawiają się tam logotypy „DVB-T2” i „HEVC”, które od razu wyjaśniają sprawę.

Co jeśli telewizor jest starszy?

Brak obsługi HEVC wcale nie oznacza konieczności natychmiastowej wymiany całego telewizora. Dla wielu osób bardziej opłacalne będzie podłączenie zewnętrznego dekodera DVB-T2/HEVC. Taka przystawka kosztuje znacznie mniej niż nowy odbiornik, a umożliwia odbiór wszystkich kanałów naziemnych.

Zakup nowego telewizora ma sens wtedy, gdy i tak planujesz wymianę sprzętu na większy ekran, modele 4K lub smart TV. W takiej sytuacji warto postawić na urządzenie z tunerem DVB-T2/HEVC, dobrą obsługą aplikacji VOD i wsparciem dla HDR, bo wtedy w pełni wykorzystasz potencjał HEVC zarówno z anteny, jak i z internetu.

HEVC w serwisach VOD i na urządzeniach mobilnych

Standard HEVC nie dotyczy tylko telewizji naziemnej. Szeroko korzystają z niego serwisy streamingowe, takie jak Netflix, YouTube czy Amazon Prime Video. Dzięki temu użytkownicy mogą oglądać filmy w jakości 4K nawet na łączach, które jeszcze kilka lat temu nadawały się tylko do materiałów Full HD.

Niższy bitrate przy tej samej jakości to nie tylko mniejsze obciążenie sieci. To także realna oszczędność pakietu danych przy oglądaniu na smartfonie czy tablecie. Dla osób korzystających z mobilnego internetu różnica między H.264 a HEVC w skali miesiąca może oznaczać dziesiątki gigabajtów transferu mniej.

HEVC, HEIF i iPhone – co warto wiedzieć?

Użytkownicy urządzeń Apple często spotykają się z drugim skrótem: HEIF (High Efficiency Image File Format). To format zdjęć, który bazuje na tej samej idei co HEVC. Zamiast JPG, iPhone zapisuje fotografie jako HEIF, żeby zmniejszyć rozmiar pliku przy zachowaniu wysokiej jakości.

OneDrive na iOS zapisuje fotografie z iPhone’a w oryginalnym formacie HEIF, a klipy wideo z aparatu w HEVC. Dzięki temu oszczędza się miejsce w chmurze, ale na starszych urządzeniach czy systemach mogą pojawić się problemy z odtwarzaniem bez dodatkowych kodeków lub aplikacji. W przeglądarce WWW pliki HEIF i HEVC otworzysz bez trudności, jednak na komputerze z Windows czasem potrzebny jest rozszerzony pakiet kodeków.

Czy każdy sprzęt odtworzy HEVC?

Nie każdy telewizor, telefon czy komputer poradzi sobie z materiałem HEVC od razu po wyjęciu z pudełka. Starsze systemy wymagają instalacji dodatkowych kodeków, a bardzo stare urządzenia sprzętowo nie są w stanie płynnie dekodować takiego obrazu. W efekcie możesz mieć dźwięk bez obrazu lub materiał będzie odtwarzał się z przycięciami.

Jeśli często korzystasz z serwisów VOD lub nagrywasz filmy w telefonie w jakości 4K, opłaca się sprawdzić w specyfikacji, czy smartfon, tablet, komputer i telewizor wspierają H.265/HEVC sprzętowo. Takie wsparcie oznacza, że dekodowaniem zajmuje się procesor wideo, a bateria lub zasilacz nie są nadmiernie obciążone.

HEVC czy AV1 – co jest lepsze?

Od kilku lat coraz częściej pojawia się nazwa AV1. To nowszy standard kompresji wideo, promowany m.in. przez Google, Netflix i Amazon. Jego celem jest dalsze zmniejszenie przepływności przy zachowaniu jakości obrazu, a przy tym brak opłat licencyjnych, które w przypadku HEVC bywają skomplikowane.

Mimo rozwoju AV1, w telewizorach i dekoderach naziemnych wciąż dominuje HEVC. To on jest podstawą DVB-T2, standardem w wielu serwisach VOD oraz w nagraniach z kamer i dronów. AV1 spotkasz głównie w nowszych aplikacjach na Smart TV, YouTube oraz na niektórych platformach streamingowych działających na komputerach i konsolach.

Co zrobić, jeśli sprzęt nie obsługuje HEVC?

Brak obsługi HEVC może dawać o sobie znać na różne sposoby. W telewizji naziemnej niektóre kanały przestają działać. W odtwarzaczu filmów komputer wyświetla komunikat o braku kodeka. Na telewizorze smart nagrany film z telefonu nie odtwarza się w ogóle. Rozwiązania są jednak dość proste.

W pierwszej kolejności warto ustalić, jaki scenariusz dotyczy Twojej sytuacji. Inne kroki trzeba podjąć przy problemie z DVB-T2, inne przy odtwarzaniu plików z pendrive’a czy z dysku sieciowego.

Gdy problem dotyczy telewizji naziemnej

W przypadku telewizji DVB-T2 masz do wyboru kilka wariantów działania. Najczęściej stosowane rozwiązania są następujące:

• zakup zewnętrznego dekodera DVB-T2/HEVC i podłączenie go przez HDMI,
• wymiana telewizora na nowszy model z tunerem DVB-T2/HEVC,
• przejście na telewizję kablową lub IPTV, gdzie sygnał jest dekodowany przez dostawcę,
• oglądanie kanałów poprzez aplikacje VOD nadawców na Smart TV lub przystawkach OTT.

Zewnętrzny dekoder jest najtańszą drogą do zachowania dostępu do kanałów naziemnych. Nowy telewizor warto rozważyć przy okazji większego remontu lub chęci przejścia na duży ekran 4K, gdzie HEVC wykorzystasz w pełni.

Gdy problem dotyczy plików i streamingu

Jeśli kłopot pojawia się przy odtwarzaniu filmów HEVC z pendrive’a, dysku lub chmury, najpierw spróbuj zainstalować nowy odtwarzacz wideo. Programy pokroju VLC czy innych popularnych playerów komputerowych często mają wbudowane kodeki H.265, więc radzą sobie z tym formatem bez dodatkowych instalacji.

Na Windows 10 i 11 możesz doinstalować pakiet kodeków HEVC ze sklepu Microsoft Store. Na starszych urządzeniach, które sprzętowo nie wyrabiają z dekodowaniem H.265, rozwiązaniem może być wcześniejsze przekonwertowanie filmu do H.264 lub odtwarzanie go z mocniejszego urządzenia, na przykład z laptopa podłączonego do telewizora przez HDMI.

Jeśli Twój telewizor nie obsługuje HEVC, najprostszym rozwiązaniem jest zewnętrzny dekoder DVB-T2/HEVC podłączony przez HDMI.